Kaas in 1514: wat weten we en wat proef je terug?
Kaas is al eeuwenlang een hoofdingrediënt in de keuken, en Een notabel kookboekje uit 1514 bewijst dat als geen ander. Tussen de 175 recepten duiken regelmatig varianten op van “caseus” – de verzamelnaam voor kazen uit die tijd. Maar wat bedoelde men precies met kaas in 1514? En wat proef je daarvan nog terug in de kazen van nu?
Kaas als dagelijkse kost
In de 16e eeuw was kaas een basisproduct. Het werd gegeten door boeren en burgers, aan wal en aan boord. Kaas was voedzaam, lang houdbaar en relatief goedkoop te maken. In veel gerechten verving het vlees of eieren, zeker in de vastentijd.
Het kookboekje laat zien dat kaas vaak werd verwerkt in pasteien, vullingen en sauzen — meestal jong en zoutig van smaak.
Soorten en smaken toen
De kaas van 1514 leek nauwelijks op de roomzachte varianten die we nu kennen. Het waren harde, zoute kazen met stevige textuur, vaak gemaakt van koemelk of schapenmelk.
Denk eerder aan iets tussen oude boerenkaas en Pecorino in.
Specerijen zoals kaneel en nootmuskaat werden regelmatig toegevoegd om de smaak spannender te maken. Ook honing en wijn doken op als begeleiders — combinaties die we vandaag nog steeds heerlijk vinden.
Wat proef je nog terug vandaag?
Meer dan je denkt.
De smaak van rijping, zout en eenvoud herken je in moderne klassiekers als Leidse kaas, Parmezaan of Manchego. En het idee van kaas als culinaire basis — niet enkel beleg — zie je terug in ovenschotels, sauzen en hartige taarten.
Kaas blijft, net als toen, een symbool van comfort en vakmanschap.
Proef het zelf
Bestel Een notabel kookboekje uit 1514 via Bol.com
Laat je verrassen door middeleeuwse smaken die verrassend vertrouwd aanvoelen.
Ook leuk:
- Inmaken & bewaren: keukenwijsheid van 1514 aan boord
- Weekendproject: kook (en bak) als in 1514
- Tafelen als in 1514: etiquette & styling
- Zoet anno 1514 – honing & specerijen
- Overzicht: alle blogs
Lees ook: De Krekel, het Bos en de Wereld – IFmedia-campagne
